🇯🇵 Park Rzeźby Abuta — Igor Mitoraj nad jeziorem Tōya, Hokkaido

Park Rzeźby Abuta (アブタ彫刻公園) leży na południowym brzegu jeziora Tōya w Toyako-cho, Hokkaido — w obrębie Parku Narodowego Shikotsu-Tōya, jednego z najbardziej dramatycznych wulkanicznych krajobrazów Japonii. Park powstał, by integrować międzynarodową rzeźbę współczesną z surowym, żywiołowym otoczeniem jeziora kalderowego otoczonego górami. Stały brąz Igora Mitoraja Tsuki-no-hikari (月の光 — Światło księżyca) jest tu zainstalowany — fundatorska obecność, która plasuje Abutę wśród najważniejszych plenerowych miejsc Mitoraja w Azji. Pełną historię samej rzeźby znaleźć można na poświęconej jej stronie Igor Mitoraj na Hokkaido.

Jezioro Tōya (洞爺湖) jest niemal doskonale okrągłym jeziorem kalderowym o średnicy około 11 km, powstałym w wyniku prehistorycznej erupcji wulkanicznej. Otaczający park narodowy nosi ślady powtarzającej się przemocy geologicznej — erupcje Usu-zan w latach 1910, 1944, 2000 i 2018 pozostawiły krajobraz pól popiołu, kopuł lawowych i zasypanych dróg, które funkcjonują niemal jako niezamierzone pomniki obok tych zamierzonych. Park Rzeźby Abuta został pomyślany w tym kontekście: miejsce, w którym ludzki impuls tworzenia formy spotyka krajobraz, który ją periodycznie wymazuje.

Japońska tradycja integrowania rzeźby z naturalnymi plenerowymi otoczeniami jest długa i celowa. Hakone Open-Air Museum (箱根彫刻の森美術館), otwarte w 1969 roku, ustanowiło model dla całego kraju: międzynarodowa rzeźba wielkoskalowa eksponowana na tle spektakularnych naturalnych krajobrazów, dostępna dla zwiedzających, którzy być może nigdy nie weszliby do konwencjonalnego muzeum. Abuta kontynuuje tę tradycję. Jego ambicja była regionalna, a nie metropolitalna — przywiezienie dzieł o światowej sławie na Hokkaido, gdzie skala i surowość krajobrazu wymagały rzeźby o równoważnej powadze. Tsuki-no-hikari Mitoraja spełniało to wymaganie w pełni.

Związek Mitoraja z Japonią pogłębiał się w latach dziewięćdziesiątych, w dużej mierze za pośrednictwem Yoshii Gallery Tokyo, która służyła jako główne ogniwo łączące jego pracownię w Pietrasancie z japońskimi kolekcjonerami i instytucjami. Zaangażowanie galerii spowodowało, że brązowe rzeźby Mitoraja trafiły zarówno do rąk prywatnych, jak i do przestrzeni publicznych w całym kraju. Zamówienie z Abuty należało do geograficznie najbardziej ambitnych z tych umiejscowień — przywożąc ważny brąz do parku narodowego na najdalej wysuniętej na północ głównej wyspie Japonii, daleko od stołecznego obiegu galerii. Ta ambicja odzwierciedlała autentyczne zaufanie instytucjonalne do twórczości Mitoraja i jej rezonans z japońskimi tradycjami estetycznymi.

Brąz w Abucie został odlany w Fonderia Mariani w Pietrasancie — toskańskiej odlewni, z którą Mitoraj utrzymywał bliskie relacje robocze od połowy lat osiemdziesiątych aż do śmierci w 2014 roku. Pietrasanta — od dawna centrum włoskiego rzemiosła marmurowego i brązowego — była praktycznie drugim domem Mitoraja, a precyzja odlewnictwa Marianich definiuje jakość powierzchni, którą kolekcjonerzy cenią w jego wielkoskalowych brązach. Dzieła udokumentowane jako pochodzące z tej odlewni konsekwentnie osiągają premię na rynku wtórnym: wyniki aukcji w Sotheby's i Christie's od 2015 roku wykazują mierzalną premię za egzemplarze z zweryfikowaną proweniencją Mariani, odróżniającą je od późniejszych lub nielicencjonowanych odlewów, które sporadycznie krążyły na rynkach azjatyckich.

Dla odwiedzających podróżujących na Hokkaido specjalnie po to, by zobaczyć dzieło Mitoraja, Toyako-cho jest dostępne z Sapporo (około dwie i pół godziny samochodem lub autobusem) i leży blisko innych celów w obrębie parku narodowego, w tym Tōya-ko Onsen na północnym brzegu jeziora. Obserwatorium wulkaniczne w pobliżu Usu-zan przypomina, że sam krajobraz jest żywą istotą — co nadaje sfragmentowanemu, trwałemu brązowi Mitoraja dodatkowy ładunek w tym otoczeniu. Dialog między erodowaną klasyczną figurą a periodycznie niszczonym krajobrazem wokół niej jest jednym z najcichszych, a zarazem najpotężniejszych spotkań, jakie twórczość Mitoraja oferuje gdziekolwiek na świecie.

Dzieło Mitoraja w parku