Igor Mitoraj — Angelo Fasciato

Bronze · 2004 · Pietrasanta

Angelo Fasciato — Zabandażowany Anioł — to jedno z najbardziej przejmujących dzieł Mitoraja: skrzydlata postać, której twarz i ciało są częściowo owinięte bandażami. Skrzydła są w pełni rozpostarte — formalny gest lotu lub zwiastowania — lecz ciało jest owinięte, twarz częściowo zasłonięta. Boski posłaniec pojawia się w stanie bezbronności, który całkowicie odwraca tradycyjną ikonografię. Edycja z 2004 roku jest najczęściej kolekcjonowaną wersją.

O Angelo Fasciato

Anioły zajmują niezwykłe miejsce w mitologii Mitoraja — ani w pełni antyczne, ani chrześcijańskie, lecz gdzieś pomiędzy: postacie z formalnym słownikiem starożytnych uskrzydlonych Wiktorii (Nike z Samotraki, Uskrzydlona Wiktoria z Brescii), traktowane jednak z bandażowaniem i fragmentacją charakteryzującą cały jego program artystyczny. Angelo Fasciato nie jest triumfującym aniołem. Skrzydła są rozpostarte, lecz ciało owinięte, twarz częściowo zasłonięta.

To odwrócenie — potężna postać uczyniona bezbronną, to, co transcendentalne, zmaterializowane i ranione — to ten sam gest, który Mitoraj wykonuje z Perseuszem (bohaterem, którego twarz jest wymazana), z Ikarem (lotnikiem, który upadł) i z Corazzą (zbroją, która przeżyła ciało). Angelo Fasciato należy do tej grupy dzieł, w których heroiczny lub boski status jest równocześnie dochodzony i podważany przez stan ciała.

Kontekst rynkowy

Angelo Fasciato pojawia się regularnie na włoskich aukcjach specjalistycznych — Wannenes, Pandolfini, Cambi — oraz na aukcjach francuskich. Zajmuje środkową pozycję na rynku Mitoraja: mniej płynny niż Persée czy Centurione (najczęściej handlowane dzieła), ale z wyróżniającym się tematem i stałą grupą kolekcjonerów szukających bardziej duchowych lub chrześcijańsko brzmiących motywów w klasycznym słowniku Mitoraja.

Edycja z 2004 roku jest najczęściej spotykaną na rynku wtórnym. Wcześniejsze wersje motywu Angelo, gdy się pojawiają, osiągają premię ze względu na rzadkość. Kupuję brązy Angelo Fasciato we wszystkich edycjach, rozmiarach i stanach — prywatnie, po cenach odzwierciedlających aktualne poziomy aukcyjne.

Anioł w twórczości Mitoraja

Anioły Mitoraja nie są późnym uzupełnieniem jego mitologii — skrzydlata postać, posłaniec między światami, pojawia się w jego twórczości od lat 90. i reprezentuje jego zaangażowanie w chrześcijański wymiar zachodniej tradycji klasycznej. We Włoszech, gdzie Mitoraj spędził większość swojego życia zawodowego, to, co chrześcijańskie i klasyczne, istnieje w tej samej przestrzeni wizualnej — ta sama patyna, ten sam materiał, ta sama skala.

Bandaże stawiają Angelo Fasciato w wyraźnym dialogu z Eros Bendato — obie prace są często wystawiane razem, a kolekcjonerzy nabywający jedną często szukają drugiej. Obie traktują o zniewoleniu tego, co transcendentalne: miłość związana, boskość owinięta. Należą do dzieł, w których rejestr emocjonalny Mitoraja jest najbardziej bezpośrednio czytelny.

Identyfikacja Angelo Fasciato

Angelo Fasciato jest natychmiast rozpoznawalny dzięki połączeniu w pełni rozpostartych skrzydeł — formalnego gestu lotu lub zwiastowania — z charakterystyczną opatrzoną lub owiniętą powierzchnią pokrywającą części twarzy, tułowia lub kończyn. Skrzydła są anatomicznie szczegółowe, ich upierzenie starannie opracowane w odlewie; owinięte obszary kontrastują z bardziej szorstką, teksturowaną powierzchnią, która w brązie przypomina len lub tkaninę.

Patyna różni się między edycjami: edycja z 2004 roku i większość standardowych egzemplarzy kolekcjonerskich nosi ciemnobrązowo-czarną patynę, która podkreśla kontrast między gładkimi powierzchniami skrzydeł a szorstkim owinięciem. Ciepłe złotobrązowe warianty patyny istnieją w starszych lub mniejszych edycjach. Podstawa to zazwyczaj prosty ciemny prostokątny cokół lub zintegrowana brązowa baza — sprawdź sygnaturę Mitoraja wygrawerowaną na podstawie oraz numer edycji z tyłu.

Skala jest główną zmienną: wydania biurkowe (ok. 15–25 cm) są najczęstsze na rynku wtórnym. Średniej wielkości brązy w przedziale 40–60 cm są rzadsze i osiągają znacznie wyższe ceny. Monumentalne formaty (powyżej 80 cm) są wyjątkowe i wymagają indywidualnej oceny.

Te zakresy odzwierciedlają rynek wtórny dla standardowych edycji w dobrym stanie. Edycja z 2004 roku jest najbardziej płynna; starsze lub niedatowane edycje w porównywalnej skali osiągają podobne zakresy, gdy są dobrze udokumentowane. Egzemplarze z certyfikatem Atelier Mitoraj, historią wystawienniczą lub proweniencją aukcyjną (Wannenes, Pandolfini, Cambi, Artcurial) osiągają górny pułap każdego przedziału.

Bandażowanie jako Motyw — Przymus, Uzdrowienie, Ochrona

Czynność owijania — krępowanie kończyn, zakrywanie twarzy, drapowanie tułowia — przebiega przez twórczość Mitoraja jako spójna metafora o celowo nierozstrzygniętym znaczeniu. Bandażowanie w rejestrze medycznym sugeruje uzdrowienie: rana chroniona, ciało w rekonwalescencji, uszkodzona powierzchnia ukryta podczas naprawy. W rejestrze rytualnym sugeruje przygotowanie: figura owinięta na ceremonię, pochówek lub transformację.

Eros Bendato — Związany Eros — jest najbezpośredniejszym odpowiednikiem: miłość skrępowana, bóg pożądania związany i bezsilny. Angelo Fasciato rozszerza tę logikę na boskiego posłańca, anioła, który zachowuje skrzydła (zdolność do transcendencji), ale nosi owinięcie (kondycja ciała, śmiertelności, ograniczenia). Razem dwa dzieła tworzą medytację nad tym, co dzieje się, gdy transcendentne siły — miłość, boskość — przyjmują materialną formę i podlegają fizycznym ograniczeniom.

Cuirasse II i pokrewne dzieła pancernego tułowia uzupełniają zestaw z innego kąta: gdzie bandażowane figury są owijane z zewnątrz, figury opancerzone są zamknięte w brązie nad brązem. Wszystkie trzy motywy — związane, bandażowane, opancerzone — traktują to samo pytanie: czym staje się ciało, gdy powierzchnie, które je definiują, są pokryte, ukryte lub zastąpione?