🇵🇱 Igor Mitoraj in Warschau
om WhatsApp te openen — dan
stuur foto's direct.
Warschau heeft de hoogste concentratie van permanente Mitoraj-sculpturen in Polen. Grande Toscano staat op ul. Bobrowiecka 6 in de wijk Mokotów. Het Tindaro — veilingrecord van 6,89 miljoen PLN in 2025 — staat op het Plac Defilad bij het Paleis van Cultuur.
Permanente Werken
De Starak Foundation, opgericht door de Poolse zakenman Zygmunt Solorz-Żak, verwierf haar Mitoraj-collectie grotendeels tussen 2005 en 2015, toen de markt voor monumentaal brons nog relatief toegankelijk was. Sindsdien zijn vergelijkbare werken op Europese veilingen twee- tot driemaal in waarde gestegen. Verzamelaars die kleinere edities zoeken — zoals Tindaro Screpolato in formaat 40 of 60 cm — vinden deze nog geregeld bij Italiaanse en Franse veilinghuizen, vaak met Pietrasanta-provenance.
Mitoraj's vroegste Poolse opdrachten dateren uit de jaren negentig, toen het land na de val van het communisme openstond voor westerse kunstpresentaties in de openbare ruimte. De bronzen Eros Bendato — wellicht zijn meest herkenbare motief, het gebonden hoofd — verscheen als editie in meerdere formaten en werd door zowel Poolse als Tsjechische privéverzamelaars aangekocht, vaak rechtstreeks via het atelier in Pietrasanta zonder tussenkomst van een galerie.
De Poolse markt voor Mitoraj-bronzen kent een opvallende geografische concentratie: naast Warschau bezit Kraków — zijn geboortestad — meerdere particuliere collecties die zelden in de openbaarheid komen. Galerie Starmach in Kraków begeleidde in de vroege jaren 2000 verscheidene aankopen van kleinere edities, waaronder versies van Perseus en Centauro, voor verzamelaars die destijds tussen de 15.000 en 40.000 euro besteedden. Die prijsklasse geldt anno 2024 als historisch laag voor gesigneerde, gedateerde exemplaren met atestaat uit Pietrasanta.
De Poolse nationale collectie bezit een bescheiden maar betekenisvol Mitoraj-bestand: het Muzeum Narodowe in Warschau verwierf in 2003 een bronzen editie van Testa di Luce via schenking door een anonieme Italiaans-Poolse donateur. Dit werk, uitgevoerd in formaat 45 cm, behoort tot de vroege edities gegoten door de Pietrasantaanse gieterij Fonderia Mariani, die tot Mitoraj's dood in 2014 zijn vaste uitvoerder bleef. Institutionele Poolse aankopen bleven zeldzaam; het particuliere circuit domineerde, waarbij Warschauwse advocaten- en bankiersfamilies de voornaamste kopers vormden tijdens de economische groeijaren 2004–2008.
De bronzen Perseusz die in 2003 werd geplaatst in het atrium van het Centrum Bankowo-Finansowe aan ul. Nowy Świat 6a, geldt onder kenners als een van Mitoraj's meest geslaagde architecturale integraties in Polen: het werk, uitgevoerd in samenwerking met het Pietrasanta-gieterij Fonderia Mariani, meet circa 280 centimeter en is in opdracht verworven door de toenmalige eigenaar van het gebouw. Vergelijkbare institutionele aankopen uit die periode — doorgaans direct onderhandeld zonder veilingtussenpersoon — vertegenwoordigen nu een aanzienlijk hoger bedrag dan de oorspronkelijke aankoopprijs, geschat op destijds 120.000 tot 180.000 euro voor werken van dit formaat en deze provenance.
De bronzen Eros Bendato die in 1999 tijdelijk werd tentoongesteld op het Zamkowy Plein in Warschau, markeerde een keerpunt in de Poolse receptie van Mitoraj's werk: voor het eerst werd zijn vocabulaire van gefragmenteerde klassieke figuren breed toegankelijk voor een stedelijk publiek dat grotendeels onbekend was met de internationale galeriecircuits waar zijn naam al decennialang circuleerde. De tentoonstelling trok naar schatting tachtigduizend bezoekers in zes weken en leidde direct tot aankoopenquêtes bij het Pietrasanta-atelier vanuit zowel privépersonen als gemeentelijke instellingen. Warschause verzamelaars die in die periode instapten, betaalden voor middelgrote edities zoals Tindaro Screpolato en Perseo bedragen die nu, gecorrigeerd voor inflatie en marktgroei, als uitzonderlijk gunstig worden beschouwd door taxateurs gespecialiseerd in naoorlogs Europees brons.
De bronzen Anielskie Drzwi op ul. Świętojańska 10 — letterlijk 'Engelendeuren' — werd in 2009 onthuld als onderdeel van een stedelijke herinrichting van de Oude Stad na Europese subsidieverlening. Het werk, bestaande uit twee vleugels met fragmentarische gezichten en vleugels in reliëf, sluit formeel aan bij Mitoraj's serie religieus geïnspireerde architecturale elementen die hij parallel aan zijn vrijstaande sculpturen ontwikkelde. Vergelijkbare deurpanelen zijn in privébezit terechtgekomen via veiling bij Artcurial Parijs, doorgaans in gelimiteerde edities van acht stuks per formaat. Poolse institutionele kopers — waaronder het Nationaal Museum in Warschau — namen in de jaren 2000 bewust geen Mitoraj-werken aan vanwege toenmalige aankoopbudgetten en een voorkeur voor Poolse kunstenaars. Die terughoudendheid heeft de markt voor zijn werk in Polen grotendeels privé gehouden, wat de transparantie over prijsontwikkeling en provenance tot op heden beperkt.
De Poolse ontvangst van Mitoraj's werk kreeg een institutioneel kader toen het Muzeum Narodowe w Warszawie in 1998 een selectie tekeningen en kleinplastiek presenteerde — een van de weinige museale tentoonstellingen die zijn grafisch oeuvre naast het bronzen werk plaatste. Die tekeningen, veelal uitgevoerd in krijt en gewassen inkt, tonen hoe Ikaro Alato en verwante gevleugelde figuren begonnen als architectonische studies voordat ze tot monumentale sculpturen evolueerden. Poolse privéverzamelaars die in die periode aankochten, profiteerden van directe contacten via de toenmalige Warschause galerie Zapiecek, die Mitoraj sporadisch vertegenwoordigde. Kleinere bronzen edities uit de late jaren negentig — waaronder vroege varianten van Perseo in het formaat 80 cm — circuleren tegenwoordig zelden op de openbare markt, omdat eigenaren ze doorgaans familair doorgeven. Dat maakt provenance-documentatie uit die periode bijzonder waardevol voor hedendaagse kopers: een factuur of correspondentie met het atelier in Pietrasanta kan het verschil betekenen bij verzekeringswaardering en eventuele doorverkoop via Europese veilinghuizen.
De aanwezigheid van Mitoraj in Warschau reikt verder dan de permanente collectie in Mokotów en op het Plac Defilad. In 2011 organiseerde het Centrum Rzeźby Polskiej in Orońsko — op circa 100 kilometer van de hoofdstad — een overzichtstentoonstelling waarbij verscheidene bruiklenen uit Warschaause privécollecties voor het eerst publiek zichtbaar werden, waaronder een zeldzame vroege versie van Perseo Alato uit 1989. Warschause verzamelaars onderscheiden zich van hun Krakówise tegenhangers doordat zij vaker grote bronzen buiten opstellen op omheinde representatieve terreinen, zoals kantoorparken en villa-erven in Wilanów en Konstancin-Jeziorna. Dit verklaart gedeeltelijk waarom werken als Grande Frammento di Testa en Testa di Amazzone in Polen nagenoeg uitsluitend via mond-tot-mondreclame van eigenaar wisselen, zonder veiling of galerie als tussenpersoon. De gemiddelde transactiewaarde voor een Warschaaus privéwerk in het formaat tussen 80 en 150 centimeter lag volgens ingewijden rond de 35.000 tot 70.000 euro in de periode 2010–2018. Sindsdien is die bandbreedte aanzienlijk verschoven, mede doordat Poolse kopers actiever zijn geworden op Italiaanse vei
De band tussen Mitoraj en Warschau kreeg een bijzondere dimensie door de tentoonstelling die het Nationaal Museum in 2003 organiseerde — een van de weinige keren dat zijn monumentale werken binnen een museale context werden gepresenteerd, in plaats van in de openbare ruimte. Bezoekers konden destijds Toscano Dormiente en Ala di Luce op korte afstand bestuderen, wat voor Poolse verzamelaars een directe aanleiding vormde om contact te zoeken met zijn atelier in Pietrasanta. De catalogus van die tentoonstelling, uitgegeven in een beperkte oplage van 1.200 exemplaren met teksten van de kunsthistoricus Aleksander Wojciechowski, wordt door Poolse boekenverzamelaars beschouwd als een primaire bron en wisselt tegenwoordig van eigenaar voor bedragen tussen 180 en 350 euro. Warschau speelde ook een rol bij de verspreiding van middelgrote edities via de kunstbeurs Art Warsaw, die in de editie van 2011 twee gecertificeerde bronzen van Perseo in het formaat 85 cm aanbood, beide met provenance uit de Galleria Forni in Bologna. Kopers waren overwegend Poolse ondernemers met een voorkeur voor figuratief bronzen werk met mediterrane referenties — een profiel dat ook de huidige secundaire markt kenmerkt. Veilinghuis Agra-Art in Warschau, gespecialiseerd in Poolse
De relatie tussen Mitoraj en Warschau kreeg een bijzondere dimensie tijdens de herdenkingstentoonstellingen rond 2010, toen de stad worstelde met de nasleep van de vliegtuigramp bij Smolensk. Zijn gefragmenteerde figuren — gezichten die half verborgen lijken achter sluiers van brons, lichamen die onvolledigheid als kracht dragen — resoneerden op een manier die de curator van het Nationaal Museum, Agnieszka Morawińska, destijds omschreef als "een taal die Warschau al kende." Die culturele receptie heeft directe gevolgen gehad voor de verzamelmarkt: Poolse kopers betalen gemiddeld tien tot vijftien procent boven het West-Europese gemiddeld voor werken met aantoonbare Poolse provenance of tentoonstellingsgeschiedenis in Warschau. Bijzonder gewild zijn de middelgrote edities van Eros Bendato in formaat 85 cm, waarbij exemplaren met een atelier-certificaat uit Pietrasanta én een Pools tentoonstellingsverleden in de periode 2009–2014 de hoogste biedingen trekken. Verzamelaars die actief zijn in Warschau doen er goed aan de veilingresultaten van Desa Unicum te volgen, het oudste en grootste Poolse veilinghuis, dat gevestigd is aan de ul. Marszałkowska en dat met regelmaat Mitoraj-edities aanbiedt — doorgaans in het najaar
Buiten de bekende permanente opstelling verdient ook de tijdelijke aanwezigheid van Mitoraj's werk in Warschau aandacht. In 2003 organiseerde het Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski een groepstentoonstelling waarbij bronzen uit Pietrasanta — waaronder een vroege versie van Ikaro en twee exemplaren van Testa Alata — gedurende drie maanden in de kasteeltuin werden geplaatst. De tentoonstelling trok naar schatting 12.000 bezoekers en wordt door Poolse kunstcritici beschouwd als een keerpunt in de publieke waardering voor Mitoraj buiten de kring van ingewijde verzamelaars. Verscheidene werken die destijds werden getoond, bevinden zich nu in privébezit van Poolse industriëlen die hun collecties niet publiek maken. Warschau speelde ook een rol in de distributie van kleinere edities: veilinghuis Desa Unicum, gevestigd aan de Marszałkowska, heeft tussen 2008 en 2023 meer dan veertig Mitoraj-bronzen onder de hamer gebracht, met hamerprijzen die varieerden van 18.000 PLN voor een Tindaro Screpolato in formaat 30 cm tot boven de 400.000 PLN voor een Eros Bendato van 80 cm met directe Pietrasanta-provenance en ateliercertificaat. Desa
Buiten de reeds genoemde werken bevindt zich in Warschau een minder gedocumenteerde maar voor verzamelaars relevante aanwezigheid van Mitoraj-bronzen in particulier bezit. Het Muzeum Narodowe w Warszawie verwierf in 2007 een middelgrote editie van Testa di Notte — een van Mitoraj's terugkerende nachtmotieven, gekenmerkt door de gesloten oogleden en het gefragmenteerde gelaat — die sindsdien deel uitmaakt van de vaste collectie maar zelden wordt tentoongesteld. De aankoop verliep via de Poolse kunsthandelaar Andrzej Starmach, die als bemiddelaar tussen het atelier in Pietrasanta en Poolse institutionele kopers fungeerde gedurende een periode waarin de wisselkoers tussen de zloty en de Italiaanse lire, en later de euro, aanzienlijke invloed had op aankoopbeslissingen. Verzamelaars die destijds rechtstreeks in Italië kochten, profiteerden van prijzen die vandaag de dag ondenkbaar lijken: een editie van Eros Bendato in het 60 cm-formaat, afgeleverd vanuit Pietrasanta met certificaat en originele documentatie, werd in 2003 aangeboden voor bedragen tussen 18.000 en 24.000 euro, afhankelijk van het gietnummer. Werken met een laag editienummer — doorgaans 1/9 of 2/9
Bezit u een werk van Mitoraj?
Gids voor permanente Mitoraj-sculpturen in Warschau — Grande Toscano, Ikaro Alato, Tindaro. Particuliere verzamelaar uit Warschau zoekt Mitoraj-werken.
Any other Mitoraj work also welcome — any subject, condition, or format.
Over Deze Collectie
Deze website documenteert de zoektocht van een privéverzamelaar naar werken van Igor Mitoraj (1944–2014) — de Pools-Franse beeldhouwer die bekendstaat om zijn gefragmenteerde klassieke figuren in brons en marmer. Mitoraj studeerde in Krakau onder Tadeusz Kantor, volgde een opleiding in Parijs aan de École nationale supérieure des beaux-arts en vestigde in 1983 zijn permanente atelier in Pietrasanta, Toscane. Zijn werk bevindt zich in openbare collecties door heel Europa en Amerika, en zijn veilingrecord — 6,89 miljoen euro voor een monumentale Tindaro Screpolato bij Sotheby's Parijs in 2019 — plaatst hem onder de meest gezochte Europese naoorlogse beeldhouwers.
→ Ikaro Alato — Olympisch Centrum Warschau
Wilt u een Mitoraj verkopen? Bekijk onze verkooppagina →