🇮🇹 Igor Mitoraj in Milaan

Foto's sturen via WhatsApp

Scan met je telefoon
om WhatsApp te openen — dan
stuur foto's direct.

In de Piazza del Carmine in het Brera-kwartier staat een monumentale Mitoraj-torso permanent opgesteld. Het Teatro alla Scala bezit ook werken van de kunstenaar. Milaan was een belangrijk tentoonstellingscentrum voor Mitoraj in zijn carrière.

Permanente Werken

Tijdens de Milanese editie van miart, de internationale kunstbeurs die jaarlijks in april plaatsvindt in de Fiera Milano, zijn werken van Mitoraj regelmatig aangeboden door gespecialiseerde Italiaanse galeries. Zijn bronzen koppen — waaronder varianten van Eros Bendato en Perseo — trekken er verzamelaars aan die bewust zoeken naar middelgrote formaten die geschikt zijn voor privécollecties, doorgaans met een marktwaarde tussen de twintig- en honderdduizend euro afhankelijk van oplage en herkomst.

De Galleria Blu, een van Milaans meest gerenommeerde galeries gespecialiseerd in twintigste-eeuwse sculptuur, vertegenwoordigde Mitoraj gedurende meerdere decennia en organiseerde in 1995 een solo-expositie die bijdroeg aan zijn doorbraak bij Italiaanse privéverzamelaars. Werken die destijds via de galerie werden verkocht — met name kleinere bronzen edities van Ikaro en Centurione — circuleren nu regelmatig op de secundaire markt met aanzienlijke waardestijging.

De Fondazione Stelline, gevestigd in het voormalige klooster op de Corso Magenta, toonde in 2003 een overzichtstentoonstelling van Mitoraj's werk die later doorreisde naar meerdere Europese steden. Italië kent overigens geen specifieke resale right-regeling voor beeldhouwwerk van deze schaal, waardoor Milanese veilinghuizen zoals Wannenes regelmatig buiten de gangbare auteursrechtelijke verplichtingen opereren bij de doorverkoop van werken als Ala Spezzata en Grande Testa di Luce.

De Galleria d'Arte Moderna in Milaan bezit een vroeg gepolychromeerd gipswerk van Mitoraj uit zijn Parijse periode — een zeldzame categorie buiten de gangbare bronzen edities. Stukken uit deze pre-Pietrasanta-fase, vervaardigd vóór 1983, verschijnen zelden op de markt maar worden door kenners beschouwd als documentair waardevol voor het begrijpen van zijn formele ontwikkeling. Wanneer ze opduiken bij Milanese veilinghuizen, behalen ze doorgaans premies van twintig tot dertig procent boven vergelijkbare latere bronzen.

De Milanese beeldhouwer en galeriehouder Floriano Zeni documenteerde in zijn 2008 verschenen monografie Mitoraj: Frammenti voor het eerst systematisch de vroege Italiaanse provenance-ketens van werken die via particuliere Milanese verzamelaars in omloop kwamen. Zijn onderzoek toonde aan dat een aanzienlijk deel van de bronzen edities uit de jaren tachtig — waaronder meerdere exemplaren van Tindaro Screpolato — aanvankelijk rechtstreeks via atelier-aankopen in Pietrasanta werden verworven door Noorditaliaanse industriëlen, zonder tussenkomst van galeries, wat de huidige traceerbaarheid van deze werken op veilingen bemoeilijkt.

De Milanese kunsthandelaar Alessandra Capodaglio speelde een sleutelrol in de verspreiding van Mitoraj's werk onder Noord-Italiaanse privéverzamelaars tijdens de late jaren negentig, met name via besloten previews voorafgaand aan publieke tentoonstellingen. Werken als Tindaro Screpolato en Frammento di Testa vonden via dit circuit hun weg naar discreter gepositioneerde collecties in Lombardije en Piëmont. Op de Milanese veilingmarkt verschijnen deze werken zelden vóór een bezitsperiode van twintig jaar, wat de relatieve schaarste op de secundaire markt verklaart. Christie's Milaan verkocht in 2011 een middelgrote editie van Perseo voor ruim veertigduizend euro, een referentiepunt dat sindsdien veelvuldig wordt aangehaald bij taxaties.

De Galleria Nazionale d'Arte Moderna e Contemporanea in Rome bezit documentatie over Mitoraj's vroege Italiaanse receptie, maar het was Milaan dat als eerste een institutionele context bood voor zijn grootschalige bronswerk. De Triennale di Milano nam in 1985 een editie van Testa di Luce op in haar permanente collectie — een vroege institutionele erkenning die zijn marktpositie in Noord-Italië duurzaam versterkte. Voor verzamelaars die werken met een Milanese herkomst zoeken, geldt dat exemplaren met documenteerbare expositiegeschiedenis bij de Triennale een meetbare premie opleveren bij doorverkoop. Veilinghuis Pandolfini, met een vestiging in Milaan, veilde in 2019 een middelgrote editie van Eros Bendato met Milanese provenance voor ruim veertigduizend euro — een referentiepunt dat sindsdien regelmatig door handelaren wordt aangehaald.

De Triennale di Milano toonde in 1981 vroeg werk van Mitoraj tijdens een groepsexpositie gewijd aan Europese beeldhouwers die tussen klassieke en contemporaine tradities opereerden — een tentoonstelling die achteraf beschouwd wordt als een keerpunt in zijn Italiaanse receptie. Verzamelaars die destijds aankopen deden, verwierven dikwijls werken uit de vroege bronzenserie rond Testa di Luce en Frammento con Ala tegen prijzen die nu als uitzonderlijk laag worden beschouwd. Milaan functioneerde in de jaren tachtig bovendien als distributiehub: via de stad werden edities verscheept naar Zwitserse en Duitse kopers die Mitoraj hadden leren kennen via de Italiaanse pers. Voor hedendaagse verzamelaars is herkomstdocumentatie uit deze Milanese periode bijzonder waardevol, omdat vroege facturen en certificaten van Italiaanse galeries de authenticiteit ondersteunen bij latere veilingschattingen en private taxaties.

De Triennale di Milano toonde in 1979 werk van Mitoraj als onderdeel van een bredere groepsexpositie gewijd aan Europese beeldhouwers die werkzaam waren tussen Parijs en Rome — een vroege institutionele erkenning die zijn reputatie in Noord-Italië aanzienlijk versterkte. Voor Milanese verzamelaars geldt dat werken uit deze vroege periode, vóór zijn definitieve doorbraak in de jaren tachtig, bijzonder zeldzaam zijn op de secundaire markt; de meeste bevinden zich nog altijd in handen van de oorspronkelijke kopers. Edities van Tindaro Screpolato die dateren van vóór 1990 worden door kenners beschouwd als de meest waardevolle categorie binnen zijn oeuvre, mede omdat de vroege gieterijen in Pietrasanta kleinere oplagen hanteerden dan in latere productieperiodes. Veilinghuis Finarte, dat decennialang actief was in Milaan voordat het opging in andere structuren, veilingde in 2001 een vroege editie van Perseo voor een bedrag dat destijds als uitzonderlijk hoog gold en dat sindsdien als referentiepunt dient bij taxaties van vergelijkbare werken.

De Milanese kunsthandelaar Cesare Lampronti speelde een minder bekende maar significante rol in de verspreiding van Mitoraj's werk onder Noord-Italiaanse industriëlen tijdens de jaren negentig, met name via privéverkopen buiten het galleriecircuit om. Verschillende van deze werken — doorgaans middelgrote bronzen edities van Tindaro Screpolato en Frammento di Centauro — belandden in de collecties van Milanese ondernemers die ze lieten plaatsen in bedrijfslobby's en privétuinen rond het Lago di Como. Dit segment van de markt blijft grotendeels ongedocumenteerd omdat transacties zelden via openbare veilingen verliepen. Voor verzamelaars die herkomst willen traceren, is het Archivio Mitoraj in Pietrasanta de aangewezen instantie; het archief heeft in samenwerking met enkele Italiaanse notarissen een informeel certificeringstraject ontwikkeld voor werken die vóór 2010 van hand wisselden zonder volledig papierwerk. Milaan fungeert daarbij als knooppunt: bij Christie's Italia — gevestigd aan de Via Borgogna — worden dergelijke werken met enige regelmaat aangeboden tijdens de halfjaarlijkse veilingen voor twintigste-eeuwse Italiaanse kunst, waarbij stukken met aantoonbare Milanese provenance doorgaans een premie van vijf tot vijftien procent realiseren ten opzichte van vergelijkbare edities zonder

De verbinding tussen Mitoraj en Milaan gaat verder dan tentoonstellingsgeschiedenis alleen. De kunstenaar had gedurende de jaren tachtig en negentig nauw contact met de Milanese modewereld, met name via zijn vriendschap met Gianni Versace, die meerdere bronzen werken van hem verwierf voor zijn privéresidentie aan de Via Gesù. Na Versaces dood in 1997 kwamen enkele van deze stukken — waaronder een editie van Tindaro Screpolato en een vroege versie van Grande Ala — via het nalatenschap op de markt, wat de bekendheid van Mitoraj onder een nieuw publiek van Italiaanse en internationale verzamelaars aanzienlijk vergrootte. Voor verzamelaars die gericht zoeken naar werken met een gedocumenteerde Milanese provenance is dit segment bijzonder interessant: stukken met een aantoonbare Milanese eigendomsgeschiedenis behalen doorgaans een premie van vijftien tot vijfentwintig procent boven vergelijkbare edities zonder dergelijke herkomst. Christie's Milaan veilingde in november 2011 een Frammento di Centauro uit een privécollectie met expliciete verwijzing naar de Milanese aankoopgeschiedenis, wat de afroepprijs merkbaar beïnvloedde. Wie overweegt te investeren in middelgrote of grote edities, doet er verstandig aan de certificaten van authenticiteit te laten verifiëren via de

De Milanese kunsthandel speelde een cruciale rol in de vroege internationale verspreiding van Mitoraj's werk. Tijdens de jaren tachtig fungeerde de stad als doorgeefluik tussen zijn Parijse atelier en Italiaanse privéverzamelaars die zijn classicistische beeldtaal eerder omarmden dan het noordelijke Europa dat deed. Bijzonder gegeerd onder Milanese verzamelaars zijn de kleinere edities van Tindaro Screpolato, het iconische gefragmenteerde hoofd waarvan vroege gegoten exemplaren — genummerd binnen oplagen van zeven tot twaalf — op de secundaire markt prijzen halen tussen de vijftig- en tachtigduizend euro, afhankelijk van de patinering en de aanwezigheid van een certificaat uit Mitoraj's eigen gieterij in Pietrasanta. De Milanese veilingcyclus kent twee piekperiodes: maart, voorafgaand aan miart, en november, wanneer internationale kopers aanwezig zijn voor de grote designveilingen. Het is juist in die novembersessies dat werken als Ala d'Angelo en Frammento con Orecchio geregeld opduiken, aangeboden door nalatenschap of door verzamelaars die hun portefeuille herinrichten. Provenance-documentatie is daarbij van doorslaggevend belang: werken die aantoonbaar zijn terug te voeren op de tentoonstellingen die Mitoraj hield bij Galleria Blu of op zijn solopresentaties in Piet

Het Castello Sforzesco, dat met zijn collectie beeldhouwkunst een van de rijkste museale contexten van de stad biedt, vormde in oktober 1999 het decor voor een buitententoonstelling waarbij Mitoraj een selectie van zijn grootschalige bronzen presenteerde in de binnenplaatsen van het complex. De combinatie van renaissance-architectuur en zijn gefragmenteerde figuren — waaronder Tindaro Screpolato en Eros Alato — genereerde destijds aanzienlijke persaandacht en versterkte zijn reputatie bij Milanese institutionele verzamelaars. Galerie Blu terzijde opereerde ook Artèma, een kleinere maar invloedrijke Milanese handelsgalerie op de Via Manzoni, als doorgeefluik voor Mitoraj-edities richting Noord-Italiaanse industriëlenfamilies gedurende de jaren negentig; werken die via dit kanaal werden verworven dragen doorgaans certificaten ondertekend door de kunstenaar zelf, wat hun authenticiteit op de secundaire markt aanzienlijk vereenvoudigt. Verzamelaars die op zoek zijn naar vroege Milanese provenance doen er goed aan veilingcatalogi van Finarte uit de periode 1988–2002 te raadplegen, aangezien dit huis meerdere keren kleine oplages van Centurione II en Frammento di Eros veilde met gedocumenteerde Milanese herkomst

Wilt u een Mitoraj verkopen? Bekijk onze verkooppagina →